PRZEJDŹ DO SAVEINVEST.PL

Czym jest prawo pierwokupu i kiedy trzeba się z nim zmierzyć?

Robert Tomaszewski
19 listopada 2019
Nieruchomości
Nieruchomości

Prawo pierwokupu niejednemu sprzedającemu nieruchomość spędziło już sen z powiek. Na czym polega to uprawnienie? Jakie są warunki skorzystania z tej instytucji? Na te pytania odpowiada Robert Tomaszewski – Prezes Zarządu w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl.

Prawo pierwokupu – istotne ograniczenie

„Nasi klienci często mówią nam o swoich problemach ze sprzedażą nieruchomości. Najczęstszym ograniczeniem, z którym w tym zakresie się spotykają jest prawo pierwokupu.” – mówi Robert Tomaszewski – Prezes Zarządu w firmie Savenivest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. „Najczęściej osoby dowiadują się o istnieniu tej instytucji dopiero w momencie, kiedy okazuje się, że nie mogą tak po prostu sprzedaż posiadanej nieruchomości. Tymczasem to istotne, proceduralne ograniczenie, o którym warto mieć przynajmniej podstawowe informacje.” – dodaje Tomaszewski.

Czym jest prawo pierwokupu?

Definicja formalna prawa pierwokupu znajduje się w ustawie z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Zgodnie z art. 596 tej regulacji prawem pierwokupu jest sytuacja, w której ustawa lub czynność prawna zastrzega dla jednej ze stron pierwszeństwo kupna oznaczonej rzeczy na wypadek, gdyby druga strona sprzedała tę rzecz osobie trzeciej. W konsekwencji dana rzecz, a także nieruchomość, może zostać sprzedana osobie trzeciej tylko wtedy, gdy uprawniony do pierwokupu nie wykona swojego prawa. Oczywiście prawo pierwokupu stosuje się wyłącznie do umowy sprzedaży. Takie uprawnienie nie będzie obowiązywało zatem chociażby w odniesieniu do umowy darowizny.

Jak działa?

Skorzystanie z prawa pierwokupu polega na tym, że uprawniony składa sprzedającemu stosowne oświadczenie, iż wyraża chęć zakupu danej rzeczy lub nieruchomości na warunkach ustalonych pomiędzy sprzedającym a potencjalnym kupującym. To oświadczenie wymaga ściśle określonej formy. Takiej samej formy, jak zawarcie umowy sprzedaży. W odniesieniu do nieruchomości musi być to zatem akt notarialny. Uprawniony ma też ściśle określony czas na skorzystanie ze swojego prawa. W kontekście sprzedaży nieruchomości jest to miesiąc, a w odniesieniu do innych rzeczy – tydzień. Oczywiście czas liczy się od otrzymania zawiadomienia od sprzedającego o chęci sprzedaży.

Skutki naruszenia

Co istotne, naruszenie przez dotychczasowego właściciela ruchomości lub nieruchomości obowiązków, wynikających z prawa pierwokupu, skutkuje odpowiedzialnością odszkodowawczą wobec uprawnionego. Z kolei, jeżeli prawo pierwokupu przysługiwało z mocy ustawy Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego, współwłaścicielowi albo dzierżawcy, sprzedaż dokonana bezwarunkowo jest nieważna – przestrzega Robert Tomaszewski – Prezes Zarządu w firmie Saveinvest Sp. z o.o.

Co jeszcze warto wiedzieć o prawie pierwokupu?

Ważną zasadą, związaną z prawem pierwokupu jest też to, że jeżeli mamy do czynienia z kilkoma uprawnionymi, a niektórzy nie korzystają ze swojego prawa, pozostali mogą wykonać je w całości. Należy również podkreślić, że prawo pierwokupu ma charakter niezbywalny i niepodzielny. Nie można go zatem sprzedać osobie trzeciej albo wykorzystać tylko w pewnym zakresie – kupując na przykład część sprzedawanej nieruchomości.

Kiedy stosowane jest prawo pierwokupu?

Przykładem praktycznego zastosowania prawa pierwokupu, może być chociażby sprzedaż nieruchomości rolnej. W ustawie z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego wskazano, że w przypadku sprzedaży nieruchomości rolnej prawo pierwokupu przysługuje z mocy ustawy jej dzierżawcy. Konieczne jest przy tym spełnienie dwóch warunków. Po pierwsze umowa dzierżawy musiała zostać zawarta w formie pisemnej i mieć datę pewną oraz być wykonywana co najmniej przez 3 lata, licząc od tej daty. Po drugie natomiast nabywana nieruchomość rolna musiała wchodzić w skład gospodarstwa rodzinnego dzierżawcy. Jeżeli dzierżawca w takiej sytuacji nie wykona swojego prawa, prawo pierwokupu przypada Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (wcześniej Agencji Nieruchomości Rolnych).

Problematyczne prawo pierwokupu

Procedura sprzedaży nieruchomości z uwagi na prawo pierwokupu może się zatem znacząco wydłużyć. Zamiast szybkiej i bezproblemowej transakcji, sprzedający borykają się z dodatkowymi obowiązkami i dokumentami, jakie należy sporządzić.

Robert Tomaszewski

Prezes Zarządu

Podobał Ci się artykuł?

Bądź na bieżąco i zapisz się do newslettera








    Zaznacz zgody po zapoznaniu się z obowiązkiem informacyjnym zawierającym zasady i cele przetwarzania danych przez Saveinvest S.A:

    * Pole obowiązkowe

    zdjęcie
    ekspert-ico

    Przeczytaj także

    Budowa
    Drzewa

    Kiedy i jak blisko lasu można wybudować dom?

    Działka budowlana w pobliżu lasu to spełnienie marzeń wielu osób. Działka zlokalizowana w takim miejscu gwarantuje ciszę, spokój i dodatkowe atrakcje. Budowa domu jednorodzinnego w pobliżu lasu możliwa jest jednak tylko pod pewnymi warunkami. Kiedy? Na to pytanie odpowiada Bartłomiej Kuźniar – Koordynator Projektów Inwestycyjnych w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Czym […]

    Bartłomiej Kuzniar
    Inwestycje w nieruchomości
    Nieruchomości

    Kupujemy działki rolne – jakie dokumenty będą nam potrzebne?

    Nabycie działki rolnej wraz z kolejnymi zmianami obowiązujących w tym zakresie przepisów jest w zasadzie coraz prostsze. Stopniowo dochodzi do otwarcia rynku nieruchomości rolnych na podmioty niebędące rolnikami. To dobra informacja dla inwestorów, którzy mają różne pomysły na wykorzystanie tych gruntów. Wciąż jednak trzeba pamiętać o tym, że istnieją pewne konieczne do przebrnięcia formalności. Należy […]

    Bartosz Antos
    Podatki

    Wszystko, co powinniśmy wiedzieć o dokumentacji podatkowej cen transferowych

    W jakich okolicznościach podatnicy zobowiązani będą do przedłożenia dokumentacji cen transferowych? Z czym wiąże się sankcyjna stawka podatku? Jaką dokumentację potwierdzająca cenę transferową organy podatkowe uznają za odpowiednią? Czym są ceny transferowe Ceny, po których dane przedsiębiorstwo przekazuje towary oraz dobra niematerialne, bądź świadczy usługi podmiotom powiązanym kapitałowo, osobowo lub rodzinnie nazywa się cenami transferowymi. […]

    Bartosz Antos
    Budowa

    Ułatwienia i kłopoty z rejestrem pozwoleń na budowę i zgłoszeń

    Czym jest rejestr pozwoleń na budowę i zgłoszeń? Jakie ułatwienia związane z procedurą budowlaną wprowadziło jego uruchomienie? Gdzie dla inwestorów i gmin pojawiają się kłopoty? RDWZ W związku z nowelizacją prawa budowlanego 1 stycznia 2016 r. uruchomiono ogólnodostępny internetowy centralny Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń w sprawach budowlanych, w skrócie RWDZ. Jest to nowa wersja […]

    Robert Tomaszewski
    Inwestycje w nieruchomości
    Najem
    Nieruchomości

    Zepsuty piekarnik w wynajmowanym mieszkaniu – kto powinien go naprawić? Prawo a wynajem nieruchomości

    Niedziałające sprzęty to częsty przedmiot sporu pomiędzy najemcami a wynajmującymi. Najczęściej jedni i drudzy nie wiedzą, kto tak naprawdę powinien odpowiadać za zepsuty piekarnik, telewizor albo pralkę. Jak sobie poradzić z tym problemem? Na to pytanie odpowiada Bartosz Antos – Dyrektor ds. Nieruchomości w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Wynajem nieruchomości – […]

    Bartosz Antos
    Nieruchomości

    Rozgraniczenie i wytyczenie granic działki

    Często się zdarza, że kupno gruntów, w tym zakup działki wiąże się z koniecznością ich rozgraniczenia z sąsiadującymi parcelami. Rozgraniczenia należy dokonać, jeżeli do tej pory nie wytyczono granic działek bądź toczy się spór pomiędzy właścicielami nieruchomości. Kto może wystąpić o wytyczenie granic? Procedurę związaną z wytyczeniem rzeczywistych granic parceli i oznaczeniu ich znakami granicznymi […]

    Bartosz Antos
    Drogi

    Dojazd do działki – co musisz wiedzieć

    Zakup działki pod budowę domu to prawdziwe wyzwanie. Jedną z kluczowych spraw, którą trzeba koniecznie mieć na uwadze, jest dostęp do drogi oraz jej status. Wszelkie niedomówienia w tej kwestii mogą mieć poważne konsekwencje i zniweczyć plany o szybkim rozpoczęciu budowy. Otrzymanie pozwolenia na budowę na zakupionej działce zależy m.in. od jej dostępu do drogi […]

    Bartosz Antos
    Domki letniskowe

    Kiedy rozbiórka domku letniskowego jest nieunikniona?

    Budowa domu, własna działka budowlana w atrakcyjnym miejscu, prywatny domek letniskowy w dobrej lokalizacji lub inwestycja w domki pod wynajem – spełnienie każdego z tych marzeń pociąga za sobą obowiązek zdobycia podstawowej wiedzy z zakresu nieruchomości. Z tego artykułu dowiesz się jakie przesłanki powinny uświadomić kupującym, że nabywany przez nich domek letniskowy może zostać objęty […]

    Bartosz Antos
    back to top