PRZEJDŹ DO SAVEINVEST.PL

Nabycie nieruchomości rolnej – kiedy trzeba pamiętać o prawie pierwokupu?

Aleksander Setlak
8 lutego 2022
Nieruchomości
Działki rolne

Obrót nieruchomościami rolnymi obwarowany jest w polskim systemie prawnym licznymi obostrzeniami. Nawet rolnik, który teoretycznie może nabyć działkę każdej wielkości, powinien pamiętać o możliwych ograniczeniach. Jednym z nich jest prawo pierwokupu. Komu może przysługiwać w odniesieniu do nieruchomości rolnej? Na to pytanie odpowiada Aleksander Setlak – Specjalista ds. Nieruchomości w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl.

Jak działa prawo pierwokupu?

Prawo pierwokupu jest istotnym ograniczeniem w obrocie nieruchomościami. Powoduje bowiem, że dany podmiot zyskuje pierwszeństwo przy zakupie danej nieruchomości, jeżeli sprzedawca chciałby ją zbyć na rzecz innej osoby. Transakcja na rzecz wybranego przez sprzedawcę nabywcy może dojść do skutku tylko wtedy, gdy podmiot posiadający prawo pierwokupu nie wykona tego prawa. Mechanizm pierwokupu szczegółowo opisuje ustawa – Kodeks cywilny. Takie prawo wykonuje się poprzez złożenie sprzedawcy stosownego oświadczenia. Przepisy przewidują na to konkretny termin. W przypadku nieruchomości jest to miesiąc, a w odniesieniu do innych rzeczy tydzień, chyba że w zawiadomieniu o sprzedaży zastrzeżono inne terminy.

Kiedy prawo pierwokupu przysługuje dzierżawcy działki lub KOWR?

Zgodnie z przepisami ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego w przypadku sprzedaży nieruchomości rolnej prawo pierwokupu przysługuje z mocy ustawy jej dzierżawcy, jeżeli jednocześnie spełnione zostały dwa warunki. Po pierwsze umowa dzierżawy została zawarta w formie pisemnej i ma datę pewną oraz była wykonywana co najmniej przez 3 lata, licząc od tej daty. Po drugie natomiast nabywana nieruchomość rolna wchodzi w skład gospodarstwa rolnego dzierżawcy. Jeżeli nieruchomość nie była dzierżawiona albo dzierżawca nie wykona przysługującego mu prawa, pierwokup przysługuje Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa. Czy można jakoś ominąć prawo pierwokupu? Ustawa przewiduje kilka wyłączeń, kiedy to uprawnienie nie jest stosowane. Chodzi między innymi o sytuacje, w których nabywcą jest jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa.

Kiedy prawo pierwokupu przysługuje Skarbowi Państwa?

Ograniczenie w obrocie nieruchomościami rolnymi może wynikać również z ustawy – Prawo wodne. Tam przewidziano pierwokup przysługujący Skarbowi Państwa. Chodzi natomiast o sytuację, w której dochodzi do sprzedaży gruntów pod śródlądowymi wodami stojącymi – wyjaśnia Aleksander Setlak. W imieniu Skarbu Państwa prawo pierwokupu wykonuje wtedy starosta w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej. Przy czym definiując pojęcie wód śródlądowych stojących należy brać pod uwagę oznaczenia stosowane w ewidencji gruntów. Chodzi zatem o grunty oznaczone symbolami Wm (grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi), Wp (grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi) oraz Ws (grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi).

Kiedy prawo pierwokupu gruntów przysługuje Gminie?

Prawo pierwokupu zostało także uwzględnione w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z jej przepisami przysługuje ono Gminie co do zasady w sześciu przypadkach sprzedaży. Przede wszystkim niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego. Po drugie prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, niezależnie od formy nabycia tego prawa przez zbywcę. Kolejna kwestia – nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo nieruchomości, dla której wydano decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po czwarte nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej nieruchomości. Na koniec – nieruchomości położonych na obszarze rewitalizacji. Po szóste nieruchomości położonych na obszarze Specjalnej Strefy Rewitalizacji. Oczywiście ustawa przewiduje też pewne wyłączenia i wyjątki od wspomnianych reguł.

Kiedy prawo pierwokupu przysługuje Lasom Państwowym?

W oparciu przepisy ustawy o lasach w przypadku sprzedaży gruntu prawo pierwokupu może też przysługiwać Lasom Państwowym. Chodzi o nieruchomości oznaczone jako las w ewidencji gruntów i budynków, przeznaczone do zalesienia określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo o grunt objęty uproszczonym planem urządzenia lasu lub tego typu decyzją – wskazuje Aleksander Setlak. Prawo pierwokupu formalnie przysługuje Skarbowi Państwa. W tym przypadku reprezentują go jednak Lasy Państwowe.

Aleksander Setlak

Podobał Ci się artykuł?

Bądź na bieżąco i zapisz się do newslettera








    Zaznacz zgody po zapoznaniu się z obowiązkiem informacyjnym zawierającym zasady i cele przetwarzania danych przez Saveinvest S.A:

    * Pole obowiązkowe

    zdjęcie
    ekspert-ico

    Przeczytaj także

    Budowa
    Drzewa

    Kiedy i jak blisko lasu można wybudować dom?

    Śpiew ptaków o poranku, śniadanie na werandzie, zapach żywicy… Kto nie marzy o takiej sielance? Niektórzy nie pozostają w świecie marzeń. Sprawnie i pewnie zamieniają swoje pragnienia w rzeczywistość. Zanim jednak poniesie Cię ułańska fantazja w zagospodarowaniu leśnej działki nad morzem i projektowaniu swojego wymarzonego domu, sprawdź obowiązujące przepisy. W tym zakresie obowiązują bowiem pewne […]

    Bartłomiej Kuzniar
    Inwestycje w nieruchomości
    Nieruchomości

    Kupujemy działki rolne – jakie dokumenty będą nam potrzebne?

    Nabycie działki rolnej wraz z kolejnymi zmianami obowiązujących w tym zakresie przepisów jest w zasadzie coraz prostsze. Stopniowo dochodzi do otwarcia rynku nieruchomości rolnych na podmioty niebędące rolnikami. To dobra informacja dla inwestorów, którzy mają różne pomysły na wykorzystanie tych gruntów. Wciąż jednak trzeba pamiętać o tym, że istnieją pewne konieczne do przebrnięcia formalności. Należy […]

    Bartosz Antos
    Podatki

    Wszystko, co powinniśmy wiedzieć o dokumentacji podatkowej cen transferowych

    W jakich okolicznościach podatnicy zobowiązani będą do przedłożenia dokumentacji cen transferowych? Z czym wiąże się sankcyjna stawka podatku? Jaką dokumentację potwierdzająca cenę transferową organy podatkowe uznają za odpowiednią? Czym są ceny transferowe Ceny, po których dane przedsiębiorstwo przekazuje towary oraz dobra niematerialne, bądź świadczy usługi podmiotom powiązanym kapitałowo, osobowo lub rodzinnie nazywa się cenami transferowymi. […]

    Bartosz Antos
    Budowa

    Ułatwienia i kłopoty z rejestrem pozwoleń na budowę i zgłoszeń

    Czym jest rejestr pozwoleń na budowę i zgłoszeń? Jakie ułatwienia związane z procedurą budowlaną wprowadziło jego uruchomienie? Gdzie dla inwestorów i gmin pojawiają się kłopoty? RDWZ W związku z nowelizacją prawa budowlanego 1 stycznia 2016 r. uruchomiono ogólnodostępny internetowy centralny Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń w sprawach budowlanych, w skrócie RWDZ. Jest to nowa wersja […]

    Robert Tomaszewski
    Inwestycje w nieruchomości
    Najem
    Nieruchomości

    Zepsuty piekarnik w wynajmowanym mieszkaniu – kto powinien go naprawić? Prawo a wynajem nieruchomości

    Niedziałające sprzęty to częsty przedmiot sporu pomiędzy najemcami a wynajmującymi. Najczęściej jedni i drudzy nie wiedzą, kto tak naprawdę powinien odpowiadać za zepsuty piekarnik, telewizor albo pralkę. Jak sobie poradzić z tym problemem? Na to pytanie odpowiada Bartosz Antos – Dyrektor ds. Nieruchomości w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Wynajem nieruchomości – […]

    Bartosz Antos
    Nieruchomości

    Rozgraniczenie i wytyczenie granic działki

    Często się zdarza, że kupno gruntów, w tym zakup działki wiąże się z koniecznością ich rozgraniczenia z sąsiadującymi parcelami. Rozgraniczenia należy dokonać, jeżeli do tej pory nie wytyczono granic działek bądź toczy się spór pomiędzy właścicielami nieruchomości. Kto może wystąpić o wytyczenie granic? Procedurę związaną z wytyczeniem rzeczywistych granic parceli i oznaczeniu ich znakami granicznymi […]

    Bartosz Antos
    Drogi

    Dojazd do działki – co musisz wiedzieć

    Zakup działki pod budowę domu to prawdziwe wyzwanie. Jedną z kluczowych spraw, którą trzeba koniecznie mieć na uwadze, jest dostęp do drogi oraz jej status. Wszelkie niedomówienia w tej kwestii mogą mieć poważne konsekwencje i zniweczyć plany o szybkim rozpoczęciu budowy. Otrzymanie pozwolenia na budowę na zakupionej działce zależy m.in. od jej dostępu do drogi […]

    Bartosz Antos
    Domki letniskowe

    Kiedy rozbiórka domku letniskowego jest nieunikniona?

    Budowa domu, własna działka budowlana w atrakcyjnym miejscu, prywatny domek letniskowy w dobrej lokalizacji lub inwestycja w domki pod wynajem – spełnienie każdego z tych marzeń pociąga za sobą obowiązek zdobycia podstawowej wiedzy z zakresu nieruchomości. Z tego artykułu dowiesz się jakie przesłanki powinny uświadomić kupującym, że nabywany przez nich domek letniskowy może zostać objęty […]

    Bartosz Antos
    back to top