PRZEJDŹ DO SAVEINVEST.PL

Co powinniśmy wiedzieć o bezpodstawnym wzbogaceniu?

Bartosz Antos
7 marca 2016
Podatki
Wzbogacenie

W jakich okolicznościach, według kodeksu cywilnego, mamy do czynienia z bezpodstawnym wzbogaceniem? Kiedy dochodzi do przedawnienia się roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia?

Kiedy dochodzi do bezpodstawnego wzbogacenia?

Kwestia bezpodstawnego wzbogacenia regulują przesłanki zawarte w kodeksie cywilnym. Za bezpodstawne wzbogacenie można uznać jedynie sytuację, gdy bez żadnej podstawy prawnej, dojdzie do powstania zubożenia jednego podmiotu przy jednoczesnym wzbogaceniu innego. Wspomniane zubożenie i wzbogacenie muszą pozostać ze sobą w ścisłym związku. A więc oznacza to, że warunkowane były tą samą przyczyną, tym samym działaniem, zdarzeniem, etc… Mowa tu także o sytuacjach, w których nie mamy stricte do czynienia z fizycznym wzrostem lub pomniejszeniem majątku, ale i tak można wskazać na zysk wzbogaconego. Przykładowo poczynił on pewne oszczędności kosztem podmiotu zubożonego.

Bezpodstawne wzbogacenie, co do zasady, stanowi samoistną przyczynę zobowiązania wzbogaconego względem zubożonego. Zgodnie bowiem z art.405 kodeksu cywilnego osoba, która bez podstawy prawnej, uzyskała korzyść majątkową kosztem innej osoby, jest w obowiązku wydania tejże korzyści w naturze. A gdyby, z jakichś względów, nie było to możliwe, do zwrotu jej wartości. Wspomniany obowiązek wydania korzyści obejmuje nie tylko korzyść uzyskaną w sposób bezpośredni, lecz także wszystko, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia uzyskano w zamian tej korzyści albo jako naprawienie szkody.

W sytuacji natomiast, gdy osoba bezpodstawnie wzbogacona rozporządziła już odniesioną korzyścią na rzecz osoby trzeciej bezpłatnie (przykładowo dokonała darowizny) obowiązek wydania korzyści przechodzi na tę właśnie osobę trzecią – tłumaczy Bartosz Antos z portalu www.saveinvest.pl. Za bezpodstawnie wzbogaconego można uznać każdy podmiot, czyli zarówno osoba fizyczna, prawna, etc.

Kwestia nakładów

Zgodnie z prawem osoba zobowiązana do wydania korzyści może wystąpić z żądaniem zwrotu poczynionych przez nią nakładów koniecznych o tyle, o ile nie znalazły one już pokrycia w użytku, który z nich osiągnął w trakcie rozporządzania majątkiem. Zwrotu innych nakładów może żądać o tyle, o ile zwiększają one wartość odniesionej korzyści w chwili jej wydania. Podmiot ma prawo także zabrać te nakłady, przywracając tym samym stan poprzedni. Za nakłady konieczne należy rozumieć sytuację, gdy osoba, nie jest w świetle prawa właścicielem danej rzeczy, ale przeznacza na jej ogólnie mówiąc utrzymanie czy konserwację swoje własne, prywatne dobra majątkowe, bez względu na wolę samego prawnego właściciela.

Jeżeli natomiast żądający wydania korzyści zobowiązany jest do zwrotu nakładów, sąd może wydać postanowienie, w którym zamiast wydania korzyści w naturze nakaże zwrot jej wartości w pieniądzu z odliczeniem wartości nakładów, które żądający byłby zobowiązany zwrócić. Co się zaś tyczy art. 409 kodeksu cywilnego obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto daną korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba, że przy wyzbywaniu się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z ewentualnym powstanie obowiązkiem jej zwrotu.

Roszczenia podmiotu zubożonego

Wierzyciel ma prawo, w świetle kodeksu cywilnego, do żądania zwrotu lub do wystąpienia z pozwem przeciwko bezpodstawnie wzbogaconemu. Roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia przedawniają się na zasadach ogólnych, a więc zgodnie z art. 118 kodeksu cywilnego, przedawniają się wraz z upływem dziesięciu lat.

Bieg dziesięcioletniego terminu przedawnienia roszczenia zgłoszonego przeciwko podmiotowi bezpodstawnie wzbogaconemu rozpoczyna się od najwcześniejszego dnia, w którym wierzyciel mógł je podjąć, czyli kiedy stało się możliwe wezwanie do uregulowania należnej korzyści (z dodaniem zwyczajowo przyjętych dwóch tygodni). Jest to najczęstsze stanowisko jakie zajmują sądy orzekające w tych właśnie kwestiach – dla przykładu wyrok Sądu Najwyższego, sygnatura akt: III CSK 36/14.

Bartosz Antos

Dyrektor ds. nieruchomości

Podobał Ci się artykuł?

Bądź na bieżąco i zapisz się do newslettera








    Zaznacz zgody po zapoznaniu się z obowiązkiem informacyjnym zawierającym zasady i cele przetwarzania danych przez Saveinvest S.A:

    * Pole obowiązkowe

    zdjęcie
    ekspert-ico

    Przeczytaj także

    Budowa
    Drzewa

    Kiedy i jak blisko lasu można wybudować dom?

    Śpiew ptaków o poranku, śniadanie na werandzie, zapach żywicy… Kto nie marzy o takiej sielance? Niektórzy nie pozostają w świecie marzeń. Sprawnie i pewnie zamieniają swoje pragnienia w rzeczywistość. Zanim jednak poniesie Cię ułańska fantazja w zagospodarowaniu leśnej działki nad morzem i projektowaniu swojego wymarzonego domu, sprawdź obowiązujące przepisy. W tym zakresie obowiązują bowiem pewne […]

    Bartłomiej Kuzniar
    Inwestycje w nieruchomości
    Nieruchomości

    Kupujemy działki rolne – jakie dokumenty będą nam potrzebne?

    Nabycie działki rolnej wraz z kolejnymi zmianami obowiązujących w tym zakresie przepisów jest w zasadzie coraz prostsze. Stopniowo dochodzi do otwarcia rynku nieruchomości rolnych na podmioty niebędące rolnikami. To dobra informacja dla inwestorów, którzy mają różne pomysły na wykorzystanie tych gruntów. Wciąż jednak trzeba pamiętać o tym, że istnieją pewne konieczne do przebrnięcia formalności. Należy […]

    Bartosz Antos
    Podatki

    Wszystko, co powinniśmy wiedzieć o dokumentacji podatkowej cen transferowych

    W jakich okolicznościach podatnicy zobowiązani będą do przedłożenia dokumentacji cen transferowych? Z czym wiąże się sankcyjna stawka podatku? Jaką dokumentację potwierdzająca cenę transferową organy podatkowe uznają za odpowiednią? Czym są ceny transferowe Ceny, po których dane przedsiębiorstwo przekazuje towary oraz dobra niematerialne, bądź świadczy usługi podmiotom powiązanym kapitałowo, osobowo lub rodzinnie nazywa się cenami transferowymi. […]

    Bartosz Antos
    Budowa

    Ułatwienia i kłopoty z rejestrem pozwoleń na budowę i zgłoszeń

    Czym jest rejestr pozwoleń na budowę i zgłoszeń? Jakie ułatwienia związane z procedurą budowlaną wprowadziło jego uruchomienie? Gdzie dla inwestorów i gmin pojawiają się kłopoty? RDWZ W związku z nowelizacją prawa budowlanego 1 stycznia 2016 r. uruchomiono ogólnodostępny internetowy centralny Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń w sprawach budowlanych, w skrócie RWDZ. Jest to nowa wersja […]

    Robert Tomaszewski
    Inwestycje w nieruchomości
    Najem
    Nieruchomości

    Zepsuty piekarnik w wynajmowanym mieszkaniu – kto powinien go naprawić? Prawo a wynajem nieruchomości

    Niedziałające sprzęty to częsty przedmiot sporu pomiędzy najemcami a wynajmującymi. Najczęściej jedni i drudzy nie wiedzą, kto tak naprawdę powinien odpowiadać za zepsuty piekarnik, telewizor albo pralkę. Jak sobie poradzić z tym problemem? Na to pytanie odpowiada Bartosz Antos – Dyrektor ds. Nieruchomości w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Wynajem nieruchomości – […]

    Bartosz Antos
    Nieruchomości

    Rozgraniczenie i wytyczenie granic działki

    Często się zdarza, że kupno gruntów, w tym zakup działki wiąże się z koniecznością ich rozgraniczenia z sąsiadującymi parcelami. Rozgraniczenia należy dokonać, jeżeli do tej pory nie wytyczono granic działek bądź toczy się spór pomiędzy właścicielami nieruchomości. Kto może wystąpić o wytyczenie granic? Procedurę związaną z wytyczeniem rzeczywistych granic parceli i oznaczeniu ich znakami granicznymi […]

    Bartosz Antos
    Drogi

    Dojazd do działki – co musisz wiedzieć

    Zakup działki pod budowę domu to prawdziwe wyzwanie. Jedną z kluczowych spraw, którą trzeba koniecznie mieć na uwadze, jest dostęp do drogi oraz jej status. Wszelkie niedomówienia w tej kwestii mogą mieć poważne konsekwencje i zniweczyć plany o szybkim rozpoczęciu budowy. Otrzymanie pozwolenia na budowę na zakupionej działce zależy m.in. od jej dostępu do drogi […]

    Bartosz Antos
    Domki letniskowe

    Kiedy rozbiórka domku letniskowego jest nieunikniona?

    Budowa domu, własna działka budowlana w atrakcyjnym miejscu, prywatny domek letniskowy w dobrej lokalizacji lub inwestycja w domki pod wynajem – spełnienie każdego z tych marzeń pociąga za sobą obowiązek zdobycia podstawowej wiedzy z zakresu nieruchomości. Z tego artykułu dowiesz się jakie przesłanki powinny uświadomić kupującym, że nabywany przez nich domek letniskowy może zostać objęty […]

    Bartosz Antos
    back to top