PRZEJDŹ DO SAVEINVEST.PL

Proces wywłaszczania a odszkodowanie za grunty. Część pierwsza

Robert Tomaszewski
18 lutego 2015
Inwestycje w nieruchomości
Nieruchomości
Działki

Wywłaszczenie, czyli pozyskanie komercyjnej działki pod publiczną inwestycję może odbyć się tylko z poszanowaniem stosownych procedur. Właściciel lub użytkownik wieczysty takiego gruntu może starać się o uzyskanie odszkodowania z tego tytułu.

Kto ma prawo wywłaszczać nieruchomość?

Warto pamiętać, że nie każdy podmiot ma prawo do zabrania nieruchomości. Wywłaszczenia może dokonać, wyłącznie na cele publiczne, jedynie Skarb Państwa lub samorząd terytorialny. Ponadto konstytucja – jej art. 21 – gwarantuje osobie wywłaszczonej prawo do otrzymania odszkodowania z tego tytułu. Inwestycje posiadające charakter publiczny uwzględniono w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl tego artykułu można dokonać wywłaszczenia w celu: budowy i utrzymania szkół publicznych, przedszkoli, szpitali; wydzielenia gruntów pod drogi publiczne; opieki nad nieruchomościami uznane za zabytki; budowy i utrzymania przewodów i urządzeń służących do przesyłu pary, płynów, gazów oraz energii elektrycznej; wydzielenia gruntów pod linie kolejowe, lotniska itp..

Dwie ścieżki

Zgodnie z prawem możliwe są do przeprowadzenia dwie ścieżki wywłaszczania: zwykłe i uproszczone. Pierwszy tryb, reguluje ustawa o gospodarce nieruchomościami. Wywłaszczanie uproszczone z kolei definiowane jest przez różne specustawy, wśród których najczęściej stosowaną jest tzw. specustawa drogowa, która dotyczy budowy autostrad, dróg krajowych i lokalnych (jej pełna nazwa – o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych). Można także korzystać z zawartych w niej przesłanek przy budowie dróg lokalnych. Nie jest to jednak obligatoryjne. Wywłaszczenia z takich powodów mogą także bazować na ustawie o gospodarce nieruchomościami. Nadrzędnym celem wszystkich tych ustaw pozostaje przyśpieszenie budowy inwestycji, które z punktu widzenia państwa i społeczeństwa są istotne i niezbędne.

Etapy wywłaszczenia nieruchomości

Proces wywłaszczenia składa się z pięciu etapów: rokowań, postępowania wywłaszczeniowego, rozprawy administracyjnej, wydania decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu oraz z samego wywłaszczenia, czyli pozbawienia nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Rokowania

Na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami sprawami wywłaszczeniowymi zajmuje się zwyczajowo starosta, a w przypadku gdy dochodzi do wywłaszczenia na rzecz samorządu – wójt, prezydent miasta lub burmistrz, zarząd powiatu lub zarząd województwa. Jeszcze przed rozpoczęciem stricte postepowania wywłaszczeniowego odbywają się rokowania, prowadzone z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym danej nieruchomości. W trakcie tych rozmów urzędnicy przedstawiają propozycje cen za działkę, budynek albo też ewentualnie oferują nieruchomość zamienną. Jeśli nie zaistnieje spór między stronami postępowania zostanie zawarta umowa, przenosząca prawa do nieruchomości na rzecz właściwego organu – wtedy wywłaszczenie nie będzie potrzebne. Natomiast w sytuacji odwrotnej, gdy nie uda się osiągnąć porozumienia rozpoczyna się właściwe postępowanie wywłaszczeniowe.

Postępowanie wywłaszczeniowe

Postępowanie na rzecz jednostki samorządu terytorialnego toczy się na wniosek jej organu wykonawczego – wójta, prezydenta miasta lub burmistrza, zarządu powiatu lub zarządu województwa. Za datę jego rozpoczęcia przyjmuje się dzień doręczenia zawiadomienia stronom albo dzień, jaki określono w ogłoszeniu o wszczęcie postępowania upublicznione w starostwie. Szansa na zawarcie wiążącej umowy cywilno-prawnej istnieje nawet po rozpoczęciu tej procedury – mówi Robert Tomaszewski z portalu www.grunttozysk.pl. Przewidziano na to okres dwóch miesięcy. Dopiero po upływie tego czasu bez zawarcia odpowiedniego porozumienia, rozpoczyna się postępowanie wywłaszczeniowe. Wspomniany termin, zgodnie z art. 115 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyznacza starosta, a nalicza się go od daty zakończenia rokowań. Natomiast postępowanie wywłaszczeniowe na rzecz Skarbu Państwa toczy się z urzędu.

W kolejnej części artykułu omówimy kolejne etapy procesu wywłaszczeniowego: rozprawa administracyjna, wydanie decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu oraz z samo wywłaszczenie.

Robert Tomaszewski

Prezes Zarządu

Podobał Ci się artykuł?

Bądź na bieżąco i zapisz się do newslettera








    Zaznacz zgody po zapoznaniu się z obowiązkiem informacyjnym zawierającym zasady i cele przetwarzania danych przez Saveinvest S.A:

    * Pole obowiązkowe

    zdjęcie
    ekspert-ico

    Przeczytaj także

    Budowa
    Drzewa

    Kiedy i jak blisko lasu można wybudować dom?

    Śpiew ptaków o poranku, śniadanie na werandzie, zapach żywicy… Kto nie marzy o takiej sielance? Niektórzy nie pozostają w świecie marzeń. Sprawnie i pewnie zamieniają swoje pragnienia w rzeczywistość. Zanim jednak poniesie Cię ułańska fantazja w zagospodarowaniu leśnej działki nad morzem i projektowaniu swojego wymarzonego domu, sprawdź obowiązujące przepisy. W tym zakresie obowiązują bowiem pewne […]

    Bartłomiej Kuzniar
    Inwestycje w nieruchomości
    Nieruchomości

    Kupujemy działki rolne – jakie dokumenty będą nam potrzebne?

    Nabycie działki rolnej wraz z kolejnymi zmianami obowiązujących w tym zakresie przepisów jest w zasadzie coraz prostsze. Stopniowo dochodzi do otwarcia rynku nieruchomości rolnych na podmioty niebędące rolnikami. To dobra informacja dla inwestorów, którzy mają różne pomysły na wykorzystanie tych gruntów. Wciąż jednak trzeba pamiętać o tym, że istnieją pewne konieczne do przebrnięcia formalności. Należy […]

    Bartosz Antos
    Podatki

    Wszystko, co powinniśmy wiedzieć o dokumentacji podatkowej cen transferowych

    W jakich okolicznościach podatnicy zobowiązani będą do przedłożenia dokumentacji cen transferowych? Z czym wiąże się sankcyjna stawka podatku? Jaką dokumentację potwierdzająca cenę transferową organy podatkowe uznają za odpowiednią? Czym są ceny transferowe Ceny, po których dane przedsiębiorstwo przekazuje towary oraz dobra niematerialne, bądź świadczy usługi podmiotom powiązanym kapitałowo, osobowo lub rodzinnie nazywa się cenami transferowymi. […]

    Bartosz Antos
    Budowa

    Ułatwienia i kłopoty z rejestrem pozwoleń na budowę i zgłoszeń

    Czym jest rejestr pozwoleń na budowę i zgłoszeń? Jakie ułatwienia związane z procedurą budowlaną wprowadziło jego uruchomienie? Gdzie dla inwestorów i gmin pojawiają się kłopoty? RDWZ W związku z nowelizacją prawa budowlanego 1 stycznia 2016 r. uruchomiono ogólnodostępny internetowy centralny Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń w sprawach budowlanych, w skrócie RWDZ. Jest to nowa wersja […]

    Robert Tomaszewski
    Inwestycje w nieruchomości
    Najem
    Nieruchomości

    Zepsuty piekarnik w wynajmowanym mieszkaniu – kto powinien go naprawić? Prawo a wynajem nieruchomości

    Niedziałające sprzęty to częsty przedmiot sporu pomiędzy najemcami a wynajmującymi. Najczęściej jedni i drudzy nie wiedzą, kto tak naprawdę powinien odpowiadać za zepsuty piekarnik, telewizor albo pralkę. Jak sobie poradzić z tym problemem? Na to pytanie odpowiada Bartosz Antos – Dyrektor ds. Nieruchomości w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Wynajem nieruchomości – […]

    Bartosz Antos
    Nieruchomości

    Rozgraniczenie i wytyczenie granic działki

    Często się zdarza, że kupno gruntów, w tym zakup działki wiąże się z koniecznością ich rozgraniczenia z sąsiadującymi parcelami. Rozgraniczenia należy dokonać, jeżeli do tej pory nie wytyczono granic działek bądź toczy się spór pomiędzy właścicielami nieruchomości. Kto może wystąpić o wytyczenie granic? Procedurę związaną z wytyczeniem rzeczywistych granic parceli i oznaczeniu ich znakami granicznymi […]

    Bartosz Antos
    Drogi

    Dojazd do działki – co musisz wiedzieć

    Zakup działki pod budowę domu to prawdziwe wyzwanie. Jedną z kluczowych spraw, którą trzeba koniecznie mieć na uwadze, jest dostęp do drogi oraz jej status. Wszelkie niedomówienia w tej kwestii mogą mieć poważne konsekwencje i zniweczyć plany o szybkim rozpoczęciu budowy. Otrzymanie pozwolenia na budowę na zakupionej działce zależy m.in. od jej dostępu do drogi […]

    Bartosz Antos
    Domki letniskowe

    Kiedy rozbiórka domku letniskowego jest nieunikniona?

    Budowa domu, własna działka budowlana w atrakcyjnym miejscu, prywatny domek letniskowy w dobrej lokalizacji lub inwestycja w domki pod wynajem – spełnienie każdego z tych marzeń pociąga za sobą obowiązek zdobycia podstawowej wiedzy z zakresu nieruchomości. Z tego artykułu dowiesz się jakie przesłanki powinny uświadomić kupującym, że nabywany przez nich domek letniskowy może zostać objęty […]

    Bartosz Antos
    back to top