PRZEJDŹ DO SAVEINVEST.PL

Spadek – co musisz wiedzieć, aby go skutecznie nabyć?

Robert Tomaszewski
18 lutego 2014
Darowizna
Prawo

Śmierć bliskiej osoby to ogromne przeżycie. Często nie myślimy wówczas o majątku, który zmarły pozostawił. Aby jednak w pełni móc rozporządzać takim majątkiem, koniecznością jest podjęcie działań, które nam to umożliwią. Jednocześnie zaś pomogą uchronić przed niespodziewanym przejęciem ewentualnych długów zmarłego.

Z chwilą śmierci spadkodawcy, czyli w momencie otwarcia spadku, z mocy prawa spadkobiercy nabywają pozostawiony spadek. Dla celów potwierdzenia nabycia spadku niezbędne jest postępowanie spadkowe, które może być przeprowadzone sądownie lub przed notariuszem.

Ostatnia zmiana przepisów prawa spadkowego, która obowiązuje od 28 czerwca 2009 roku, zmieniła nieco krąg spadkobierców ustawowych i kolejność dziedziczenia.

  1. Jeżeli zmarły pozostawił potomstwo (tzw. zstępnych) to na równi z małżonkiem dziedziczenie następuje w równych częściach (małżonkowi nie mniej niż ¼ masy spadkowej).
  2. Jeżeli zmarły nie pozostawił potomstwa spadek przypada małżonkowi i rodzicom, z zaznaczeniem że małżonek dziedziczy ½ masy spadkowej.
  3. Jeżeli zmarły nie pozostawił potomstwa a jeden z rodziców już nie żyje to spadek przypada małżonkowi, rodzicowi i rodzeństwu. Jeśli natomiast rodzeństwo w chwili otwarcia spadku nie żyło – zstępnym).
  4. Jeżeli zmarły nie pozostawił zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa czy zstępnych rodzeństwa spadek przejmują dziadkowie w równych częściach lub ich zstępni (ciotki, stryjowie czy wujowie).
  5. Jeżeli spadkodawca nie pozostawił wszystkich wyżej wymienionych, to spadek należny jest pasierbom a dopiero w przypadku ich braku – skarbowi państwa lub gminie.

Postępowanie spadkowe gdzie i jak?

Postępowanie spadkowe to oświadczenie woli spadkobierców i wszczyna się je na ich wniosek. Można je przeprowadzić sądownie, poprzez złożenie (oraz wniesienie opłaty sądowej w wysokości 50 zł) odpowiedniego wniosku w sądzie rejonowym, właściwym ze względu ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego, lub przed notariuszem. Do wniosku należy dołączyć akty cywilne potwierdzające prawo do nabycia spadku (akty urodzenia, akty zgonu, akty małżeństwa). Nalży też wskazać znany krąg osób uprawnionych do nabycia spadku (nawet, jeśli nie znamy ich adresów).

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć każdy, kto posiada interes prawny, zazwyczaj spadkobierca, ale katalog takich osób jest otwarty. Interes taki musi jednak być obiektywnie potrzebny takiej osobie lub wynikać z innych okoliczności (dla osób nie znajdujących się w kręgu spadkobierców).

Należy pamiętać, że jeśli od daty zgonu nie upłynęło sześć miesięcy powinniśmy w sądzie złożyć odpowiednie oświadczenie przyjęcia lub tez odrzucenia spadku. Chociaż termin ten nie jest do końca uregulowany. Zgodnie z art. 1015 Kodeksu cywilnego „Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania”. Dlatego początek biegu tego terminu może być różny (dla spadkobiercy ustawowego, testamentowego, lub spadkobiercy ustawowego po obaleniu czy unieważnieniu testamentu).

Spadek można przyjąć wprost lub z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Co to oznacza?

Przyjęcie wprost (proste) to przyjęcie spadku bez ograniczeń (w tym także długów spadkowych). Ważne jest to, że spadkobierca przejmuje zobowiązania nie tylko do wysokości masy spadkowej ale w całości, odpowiada za nie swoim majątkiem no i musi je spłacić w całości.

Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, iż długi spadkodawcy mogą być pokryte jedynie do wysokości wartości spadku. Takie przyjęcie spadku wiąże się ze spisem inwentarza i wyceną majątku sporządzanym przez komornika sądowego.

Coraz częściej zmarły pozostawia testament, złożony u notariusza lub osoby zaufanej. W takiej sytuacji, po śmierci spadkodawcy, osoba taka informuje o tym fakcie sąd. Następuje otwarcie i ogłoszenie ostatniej woli. Informowane są o tym wszystkie osoby, których testament dotyczy (wymienione w nim). Mogą jednak stawić się także inne osoby zainteresowane a także wykonawca testamentu i kurator spadku.

Jeżeli spadkobiercy są zgodni, co do podziału sąd wyda postanowienie, w którym określi podział masy spadkowej i spadkobierców. Krócej potrwa załatwienie takiej sprawy u notariusza, który wyda odpowiednik postanowienia sądowego. Jest to akt dziedziczenia (tylko w przypadku zgodności co do podziału spadku), lecz jest to znacznie droższe.

Przeprowadzenie postępowania spadkowego jest, jak widać, konieczne. Szczególne znaczenie ma w sytuacjach, gdy zmarły pozostawił mienie podlegające podziałowi lub długi. Bez określenia sposobu podziału, przyjęcia czy odrzucenia spadku można wiele stracić. Co najgorsze, oprócz majątku można przejąć również długi, często przewyższające wartość pozostawionego mienia.

Robert Tomaszewski

Prezes Zarządu

Podobał Ci się artykuł?

Bądź na bieżąco i zapisz się do newslettera








    Zaznacz zgody po zapoznaniu się z obowiązkiem informacyjnym zawierającym zasady i cele przetwarzania danych przez Saveinvest S.A:

    * Pole obowiązkowe

    zdjęcie
    ekspert-ico

    Przeczytaj także

    Budowa
    Drzewa

    Kiedy i jak blisko lasu można wybudować dom?

    Śpiew ptaków o poranku, śniadanie na werandzie, zapach żywicy… Kto nie marzy o takiej sielance? Niektórzy nie pozostają w świecie marzeń. Sprawnie i pewnie zamieniają swoje pragnienia w rzeczywistość. Zanim jednak poniesie Cię ułańska fantazja w zagospodarowaniu leśnej działki nad morzem i projektowaniu swojego wymarzonego domu, sprawdź obowiązujące przepisy. W tym zakresie obowiązują bowiem pewne […]

    Bartłomiej Kuzniar
    Inwestycje w nieruchomości
    Nieruchomości

    Kupujemy działki rolne – jakie dokumenty będą nam potrzebne?

    Nabycie działki rolnej wraz z kolejnymi zmianami obowiązujących w tym zakresie przepisów jest w zasadzie coraz prostsze. Stopniowo dochodzi do otwarcia rynku nieruchomości rolnych na podmioty niebędące rolnikami. To dobra informacja dla inwestorów, którzy mają różne pomysły na wykorzystanie tych gruntów. Wciąż jednak trzeba pamiętać o tym, że istnieją pewne konieczne do przebrnięcia formalności. Należy […]

    Bartosz Antos
    Podatki

    Wszystko, co powinniśmy wiedzieć o dokumentacji podatkowej cen transferowych

    W jakich okolicznościach podatnicy zobowiązani będą do przedłożenia dokumentacji cen transferowych? Z czym wiąże się sankcyjna stawka podatku? Jaką dokumentację potwierdzająca cenę transferową organy podatkowe uznają za odpowiednią? Czym są ceny transferowe Ceny, po których dane przedsiębiorstwo przekazuje towary oraz dobra niematerialne, bądź świadczy usługi podmiotom powiązanym kapitałowo, osobowo lub rodzinnie nazywa się cenami transferowymi. […]

    Bartosz Antos
    Budowa

    Ułatwienia i kłopoty z rejestrem pozwoleń na budowę i zgłoszeń

    Czym jest rejestr pozwoleń na budowę i zgłoszeń? Jakie ułatwienia związane z procedurą budowlaną wprowadziło jego uruchomienie? Gdzie dla inwestorów i gmin pojawiają się kłopoty? RDWZ W związku z nowelizacją prawa budowlanego 1 stycznia 2016 r. uruchomiono ogólnodostępny internetowy centralny Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń w sprawach budowlanych, w skrócie RWDZ. Jest to nowa wersja […]

    Robert Tomaszewski
    Inwestycje w nieruchomości
    Najem
    Nieruchomości

    Zepsuty piekarnik w wynajmowanym mieszkaniu – kto powinien go naprawić? Prawo a wynajem nieruchomości

    Niedziałające sprzęty to częsty przedmiot sporu pomiędzy najemcami a wynajmującymi. Najczęściej jedni i drudzy nie wiedzą, kto tak naprawdę powinien odpowiadać za zepsuty piekarnik, telewizor albo pralkę. Jak sobie poradzić z tym problemem? Na to pytanie odpowiada Bartosz Antos – Dyrektor ds. Nieruchomości w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Wynajem nieruchomości – […]

    Bartosz Antos
    Nieruchomości

    Rozgraniczenie i wytyczenie granic działki

    Często się zdarza, że kupno gruntów, w tym zakup działki wiąże się z koniecznością ich rozgraniczenia z sąsiadującymi parcelami. Rozgraniczenia należy dokonać, jeżeli do tej pory nie wytyczono granic działek bądź toczy się spór pomiędzy właścicielami nieruchomości. Kto może wystąpić o wytyczenie granic? Procedurę związaną z wytyczeniem rzeczywistych granic parceli i oznaczeniu ich znakami granicznymi […]

    Bartosz Antos
    Drogi

    Dojazd do działki – co musisz wiedzieć

    Zakup działki pod budowę domu to prawdziwe wyzwanie. Jedną z kluczowych spraw, którą trzeba koniecznie mieć na uwadze, jest dostęp do drogi oraz jej status. Wszelkie niedomówienia w tej kwestii mogą mieć poważne konsekwencje i zniweczyć plany o szybkim rozpoczęciu budowy. Otrzymanie pozwolenia na budowę na zakupionej działce zależy m.in. od jej dostępu do drogi […]

    Bartosz Antos
    Domki letniskowe

    Kiedy rozbiórka domku letniskowego jest nieunikniona?

    Budowa domu, własna działka budowlana w atrakcyjnym miejscu, prywatny domek letniskowy w dobrej lokalizacji lub inwestycja w domki pod wynajem – spełnienie każdego z tych marzeń pociąga za sobą obowiązek zdobycia podstawowej wiedzy z zakresu nieruchomości. Z tego artykułu dowiesz się jakie przesłanki powinny uświadomić kupującym, że nabywany przez nich domek letniskowy może zostać objęty […]

    Bartosz Antos
    back to top