PRZEJDŹ DO SAVEINVEST.PL

Testament. Czyli jak uniknąć konfliktów w rodzinie po śmierci

Bartosz Antos
18 listopada 2012
Darowizna
Prawo

Większość osób nie myśli o śmierci i skutkach, które często ona wywołuje w związku z podziałem majątku w rodzinie. Można w prosty sposób uniknąć problemów sporządzając testament, w którym zdecydujemy kto i w jakiej części przejmie spadek. Testament to nic innego jak oświadczenie woli w zakresie rozporządzania swoim majątkiem na wypadek śmierci.

Przepisy kodeksu cywilnego dokładnie wskazują, że powołanie do spadku może wynikać, zgodnie z art. 926 § 1 k.c., albo z ustawy, albo z testamentu.

Dziedziczenie ustawowe

Pierwszeństwo w kolejności powołania do spadku ma niewątpliwie dziedziczenie testamentowe. Dlaczego? W myśl art. 926 § 2 k.c. dziedziczenie ustawowe następuje dopiero wówczas, gdy:

  • spadkodawca nie powołał spadkobiercy (tzn. nie sporządził testamentu),
  • sporządzony testament okazał się nieważny lub został odwołany przez spadkodawcę,
  • żadna z powołanych w testamencie osób nie chce czy nie może być spadkobiercą (zrzekł się dziedziczenia – odrzucił spadek, został uznany za niegodnego, czy zmarł przed datą otwarcia spadku).

W przypadku dziedziczenia ustawowego, spadkobiercy będą dziedziczyć na podstawie ustawy, więc bez rozgraniczenia na to, czy w większej czy mniejszej części dokładali starań do np. opieki nad spadkodawcą, częstotliwości kontaktów, czy zakresu pomocy.

Zasada pierwszeństwa testamentu nad dziedziczeniem ustawowym została potwierdzona także w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego (np. z 25 lutego 1999r. K/23/98, z 25 listopada 2003r. K/37/02), czy orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. z 31 stycznia 1997r. II CKU 58/96, 6 lutego 1998r. I CKU 206/97 – niepublikowane).

Bartosz Antos z SaveInvest podkreśla także znaczenie przepisów szczególnych, mówiących o dziedziczeniu (ustawowym) gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 1 ha. Mówią o tym art. 1058-1059 k.c. Spadkobiercy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli w chwili otwarcia spadku:

  • stale pracują bezpośrednio przy produkcji rolnej albo
  • mają przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej albo
  • są małoletni bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół albo
  • są trwale niezdolni do pracy.

Dziedziczenie testamentowe

W Polsce prawo przewiduje dwie formy testamentu:

testament zwykły (w formie pisemnej – tzw. holograficzny lub formie aktu notarialnego – sporządzany przez spadkodawcę u notariusza, a także tzw. testament alograficzny tj. ustny gdzie spadkodawca ostatnią wolę ustnie przekazuje wobec kierownika USC lub przewodniczącego zarządu gminy przy obecności dwóch pełnoletnich świadków w formie protokółu art. 949 kc),

testament szczególny (przekazany w formie ustnej przy minimum trzech świadkach, w przypadku „Jeżeli istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione” – art. 952 kc).

Testament sporządzany poza kancelarią notarialną często zawiera błędy i wady, które uniemożliwiają jego wykonanie. Najczęściej są to: niedochowanie pisemnej formy (braki podpisu, daty, która jest wiążąca i istotna lub też jedynie czytelny podpis, a nie całość spisana własnoręcznie), błąd, groźba, brak pełnej świadomości podczas sporządzania ostatniej woli (np. choroba czy brak świadomości danego czynu).

Sporządzenie testamentu w formie aktu notarialnego umożliwia podział za życia majątku, nawet z rozgraniczeniem co danej osobie będzie przysługiwało (tzw. zapis windykacyjny, który obowiązuje od nowelizacji kc. tj. od 23.10.2011r.).

Wszystkie testamenty sporządzone zarówno w formie aktu notarialnego, jak i odręczny można zarejestrować u notariusza. Od 5 października 2011r. istnieje bowiem tzw. notarialny rejestr testamentów. Właśnie to rozwiązanie umożliwiło ustalenie przez spadkobierców, czy zmarły nie pozostawił przypadkiem takiego testamentu (tylko po śmierci spadkodawcy – warunkiem jest przedłożenie u notariusza aktu zgonu).

Według Wiceprezesa Zarządu SaveInvest, Bartosza Antosa testament sporządzony notarialnie ma wiele zalet i dlatego jest najbezpieczniejszą formą pozostawienia ostatniej woli. Dzięki pomocy, wiedzy i doświadczeniu notariusza, unikniemy też wielu błędów popełnianych przy sporządzaniu testamentu odręcznego, czy niejasności (np. zarzutu sfałszowania, czy presji innej osoby itp.), a także w odpowiedni sposób będziemy przechowywać naszą wolę (w kancelarii notarialnej czy archiwum sądu).

Bartosz Antos

Dyrektor ds. nieruchomości

Podobał Ci się artykuł?

Bądź na bieżąco i zapisz się do newslettera








    Zaznacz zgody po zapoznaniu się z obowiązkiem informacyjnym zawierającym zasady i cele przetwarzania danych przez Saveinvest S.A:

    * Pole obowiązkowe

    zdjęcie
    ekspert-ico

    Przeczytaj także

    Budowa
    Drzewa

    Kiedy i jak blisko lasu można wybudować dom?

    Śpiew ptaków o poranku, śniadanie na werandzie, zapach żywicy… Kto nie marzy o takiej sielance? Niektórzy nie pozostają w świecie marzeń. Sprawnie i pewnie zamieniają swoje pragnienia w rzeczywistość. Zanim jednak poniesie Cię ułańska fantazja w zagospodarowaniu leśnej działki nad morzem i projektowaniu swojego wymarzonego domu, sprawdź obowiązujące przepisy. W tym zakresie obowiązują bowiem pewne […]

    Bartłomiej Kuzniar
    Inwestycje w nieruchomości
    Nieruchomości

    Kupujemy działki rolne – jakie dokumenty będą nam potrzebne?

    Nabycie działki rolnej wraz z kolejnymi zmianami obowiązujących w tym zakresie przepisów jest w zasadzie coraz prostsze. Stopniowo dochodzi do otwarcia rynku nieruchomości rolnych na podmioty niebędące rolnikami. To dobra informacja dla inwestorów, którzy mają różne pomysły na wykorzystanie tych gruntów. Wciąż jednak trzeba pamiętać o tym, że istnieją pewne konieczne do przebrnięcia formalności. Należy […]

    Bartosz Antos
    Podatki

    Wszystko, co powinniśmy wiedzieć o dokumentacji podatkowej cen transferowych

    W jakich okolicznościach podatnicy zobowiązani będą do przedłożenia dokumentacji cen transferowych? Z czym wiąże się sankcyjna stawka podatku? Jaką dokumentację potwierdzająca cenę transferową organy podatkowe uznają za odpowiednią? Czym są ceny transferowe Ceny, po których dane przedsiębiorstwo przekazuje towary oraz dobra niematerialne, bądź świadczy usługi podmiotom powiązanym kapitałowo, osobowo lub rodzinnie nazywa się cenami transferowymi. […]

    Bartosz Antos
    Budowa

    Ułatwienia i kłopoty z rejestrem pozwoleń na budowę i zgłoszeń

    Czym jest rejestr pozwoleń na budowę i zgłoszeń? Jakie ułatwienia związane z procedurą budowlaną wprowadziło jego uruchomienie? Gdzie dla inwestorów i gmin pojawiają się kłopoty? RDWZ W związku z nowelizacją prawa budowlanego 1 stycznia 2016 r. uruchomiono ogólnodostępny internetowy centralny Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń w sprawach budowlanych, w skrócie RWDZ. Jest to nowa wersja […]

    Robert Tomaszewski
    Inwestycje w nieruchomości
    Najem
    Nieruchomości

    Zepsuty piekarnik w wynajmowanym mieszkaniu – kto powinien go naprawić? Prawo a wynajem nieruchomości

    Niedziałające sprzęty to częsty przedmiot sporu pomiędzy najemcami a wynajmującymi. Najczęściej jedni i drudzy nie wiedzą, kto tak naprawdę powinien odpowiadać za zepsuty piekarnik, telewizor albo pralkę. Jak sobie poradzić z tym problemem? Na to pytanie odpowiada Bartosz Antos – Dyrektor ds. Nieruchomości w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Wynajem nieruchomości – […]

    Bartosz Antos
    Nieruchomości

    Rozgraniczenie i wytyczenie granic działki

    Często się zdarza, że kupno gruntów, w tym zakup działki wiąże się z koniecznością ich rozgraniczenia z sąsiadującymi parcelami. Rozgraniczenia należy dokonać, jeżeli do tej pory nie wytyczono granic działek bądź toczy się spór pomiędzy właścicielami nieruchomości. Kto może wystąpić o wytyczenie granic? Procedurę związaną z wytyczeniem rzeczywistych granic parceli i oznaczeniu ich znakami granicznymi […]

    Bartosz Antos
    Drogi

    Dojazd do działki – co musisz wiedzieć

    Zakup działki pod budowę domu to prawdziwe wyzwanie. Jedną z kluczowych spraw, którą trzeba koniecznie mieć na uwadze, jest dostęp do drogi oraz jej status. Wszelkie niedomówienia w tej kwestii mogą mieć poważne konsekwencje i zniweczyć plany o szybkim rozpoczęciu budowy. Otrzymanie pozwolenia na budowę na zakupionej działce zależy m.in. od jej dostępu do drogi […]

    Bartosz Antos
    Domki letniskowe

    Kiedy rozbiórka domku letniskowego jest nieunikniona?

    Budowa domu, własna działka budowlana w atrakcyjnym miejscu, prywatny domek letniskowy w dobrej lokalizacji lub inwestycja w domki pod wynajem – spełnienie każdego z tych marzeń pociąga za sobą obowiązek zdobycia podstawowej wiedzy z zakresu nieruchomości. Z tego artykułu dowiesz się jakie przesłanki powinny uświadomić kupującym, że nabywany przez nich domek letniskowy może zostać objęty […]

    Bartosz Antos
    back to top