PRZEJDŹ DO SAVEINVEST.PL

Kiedy fiskus może zakwestionować zawartą w umowie cenę?

Bartłomiej Kuzniar
21 listopada 2018
Podatki
Pieniądze

Przepisy prawa podatkowego przyznają organom podatkowym uprawnienia, które umożliwiają im zakwestionowanie skutków podatkowych czynności pozornych. Chodzi o sytuacje, co do których zaistniało podejrzenie, że skutki podatkowe dokonanych przez podatników czynności mogą być inne niż były w rzeczywistości.

Wszystko za sprawą art. 199a ordynacji podatkowej. Zgodnie z przywołaną przesłanką prawną, przy ustalaniu treści czynności prawnej, organy podatkowe uwzględniają zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli, które zostały złożone przez strony. Idąc dalej, w sytuacji, gdy pod pozorem dokonania czynności prawnej wykonano inną czynność prawną, skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej – informuje Bartłomiej Kuźniar z portalu www.saveinvest.pl.

Co to oznacza dla podatnika w praktyce? Należy liczyć się z tym, że organy podatkowe są prawnie zobowiązane do ustalenia rzeczywistej treści czynności cywilnoprawnej oraz, co za tym idzie, wyprowadzenia z niej właściwych i rzeczywistych skutków prawno-podatkowych, które zaistniały.

Wspomniana powyżej pozorność czynności prawno-podatkowych może wystąpić, gdy strony w rzeczywistości nie zamierzają wywołać żadnych skutków prawnych (wtedy czynność taka uważana jest za nieważną). Druga forma zakłada sytuacje, gdy strony dokonują czynności w celu ukrycia innej czynności. Pod pojęciem pozorności kryją się zatem wszelkie sytuacje, w których strony stwarzają pozory rzeczywistego przeprowadzenia czynności prawnej o ściśle określonej treści, jednoczenie tak naprawdę nie chcąc wywołać żadnych skutków prawnych lub też chcąc wywołać inne skutki prawne, niż te zadeklarowane w pozornej czynności. Uprawnienia organów podatkowych w zakresie weryfikacji takich czynności zakłada ich analizę pod kątek zgodnego zamiaru stron i celu czynności, po czym następować będzie określenie skutków prawno-podatkowych dokonanych czynności, które strony faktycznie miały zamiar przeprowadzić – informuje Bartłomiej Kuźniar z portalu www.saveinvest.pl.

Umowa a skutki podatkowe

Powstaje zatem pytanie – w jakim stopniu organy podatkowe będą mogły ingerować w sporządzone pomiędzy stronami umowami? Zgodnie z przepisami podatnicy mają bowiem prawo do minimalizowania obciążeń podatkowych, jednak fiskus bardzo często w takich przypadkach, do uzasadnienia swoich działań, stosować będzie tzw. klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania. (art. 119a – 119f ordynacji podatkowej).

Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania została wprowadzona do polskiego systemu prawnego od 15 lipca 2016 r. Organy podatkowe stosują ją do czynności przeprowadzanych w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, która będzie sprzeczna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa podatkowego. W praktyce klauzula ta umożliwia fiskusowi zakwestionowanie określonych transakcji, dokonanych głównie w celu osiągnięcia korzyści podatkowych oraz określenie skutków podatkowych takich transakcji na podstawie takiego stanu rzeczy, jaki miałby miejsce, gdyby poddanej w wątpliwość transakcji w ogóle nie dokonano – wyjaśnia Bartłomiej Kuźniar z portalu www.saveinvest.pl. W skrócie – klauzula ta pozwala organom stwierdzić, że skutki podatkowe określonych czynności powinny być zupełnie inne od tych zidentyfikowanych przez samego podatnika.

Uprawnienia fiskusa

Wiele kontrowersji budzi więc to, czy fiskus ma faktycznie uprawnienia, by działając na postawie art. 199 ordynacji podatkowej oceniać dane czynności cywilno-prawne, które zmniejszają obciążenia podatkowe. Dla przykładu podmioty prowadzące działalność gospodarczą będą w różny sposób realizować określone czynności – dlatego w każdym niemal przypadku należy brać pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy. Nie można wypracować wspólnego paradygmatu oceny skutków podatkowych, ponieważ nie będzie on miarodajny.

Co zatem jeśli dojdzie do sporu z fiskusem dotyczącego możliwości zakwestionowania skutków prawnych dokonanej czynności prawnej na podstawie art. 199a ordynacji podatkowej? Warto w takiej sytuacji mieć na uwadze ustalenia, jakie zawarte zostały w wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 13 października 2017 r. (sygnatura akt: II FSK 2690/15). W orzecznictwie zawarto pogląd, zgodnie z którym przepis ordynacji podatkowej nie oznacza, że organy podatkowe mają uprawnienia by ignorować, czy traktować wybiórczo, konsekwencji wynikających z ważnych i skutecznych czynności prawnych, nawet w sytuacji, gdy okoliczności wskazują, że były one podjęte w celu zmniejszenia należności podatkowych. Co istotne, w trakcie postępowania fiskus powinien zbadać indywidualnie stan faktyczny sprawy – cały, bez pominięcia niektórych okoliczności i bez uogólniania obowiązujących przepisów prawnych.

Bartłomiej Kuzniar

Dyrektor operacyjny

Podobał Ci się artykuł?

Bądź na bieżąco i zapisz się do newslettera








    Zaznacz zgody po zapoznaniu się z obowiązkiem informacyjnym zawierającym zasady i cele przetwarzania danych przez Saveinvest S.A:

    * Pole obowiązkowe

    zdjęcie
    ekspert-ico

    Przeczytaj także

    Budowa
    Drzewa

    Kiedy i jak blisko lasu można wybudować dom?

    Działka budowlana w pobliżu lasu to spełnienie marzeń wielu osób. Działka zlokalizowana w takim miejscu gwarantuje ciszę, spokój i dodatkowe atrakcje. Budowa domu jednorodzinnego w pobliżu lasu możliwa jest jednak tylko pod pewnymi warunkami. Kiedy? Na to pytanie odpowiada Bartłomiej Kuźniar – Koordynator Projektów Inwestycyjnych w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Czym […]

    Bartłomiej Kuzniar
    Inwestycje w nieruchomości
    Nieruchomości

    Kupujemy działki rolne – jakie dokumenty będą nam potrzebne?

    Nabycie działki rolnej wraz z kolejnymi zmianami obowiązujących w tym zakresie przepisów jest w zasadzie coraz prostsze. Stopniowo dochodzi do otwarcia rynku nieruchomości rolnych na podmioty niebędące rolnikami. To dobra informacja dla inwestorów, którzy mają różne pomysły na wykorzystanie tych gruntów. Wciąż jednak trzeba pamiętać o tym, że istnieją pewne konieczne do przebrnięcia formalności. Należy […]

    Bartosz Antos
    Podatki

    Wszystko, co powinniśmy wiedzieć o dokumentacji podatkowej cen transferowych

    W jakich okolicznościach podatnicy zobowiązani będą do przedłożenia dokumentacji cen transferowych? Z czym wiąże się sankcyjna stawka podatku? Jaką dokumentację potwierdzająca cenę transferową organy podatkowe uznają za odpowiednią? Czym są ceny transferowe Ceny, po których dane przedsiębiorstwo przekazuje towary oraz dobra niematerialne, bądź świadczy usługi podmiotom powiązanym kapitałowo, osobowo lub rodzinnie nazywa się cenami transferowymi. […]

    Bartosz Antos
    Budowa

    Ułatwienia i kłopoty z rejestrem pozwoleń na budowę i zgłoszeń

    Czym jest rejestr pozwoleń na budowę i zgłoszeń? Jakie ułatwienia związane z procedurą budowlaną wprowadziło jego uruchomienie? Gdzie dla inwestorów i gmin pojawiają się kłopoty? RDWZ W związku z nowelizacją prawa budowlanego 1 stycznia 2016 r. uruchomiono ogólnodostępny internetowy centralny Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń w sprawach budowlanych, w skrócie RWDZ. Jest to nowa wersja […]

    Robert Tomaszewski
    Inwestycje w nieruchomości
    Najem
    Nieruchomości

    Zepsuty piekarnik w wynajmowanym mieszkaniu – kto powinien go naprawić? Prawo a wynajem nieruchomości

    Niedziałające sprzęty to częsty przedmiot sporu pomiędzy najemcami a wynajmującymi. Najczęściej jedni i drudzy nie wiedzą, kto tak naprawdę powinien odpowiadać za zepsuty piekarnik, telewizor albo pralkę. Jak sobie poradzić z tym problemem? Na to pytanie odpowiada Bartosz Antos – Dyrektor ds. Nieruchomości w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Wynajem nieruchomości – […]

    Bartosz Antos
    Nieruchomości

    Rozgraniczenie i wytyczenie granic działki

    Często się zdarza, że kupno gruntów, w tym zakup działki wiąże się z koniecznością ich rozgraniczenia z sąsiadującymi parcelami. Rozgraniczenia należy dokonać, jeżeli do tej pory nie wytyczono granic działek bądź toczy się spór pomiędzy właścicielami nieruchomości. Kto może wystąpić o wytyczenie granic? Procedurę związaną z wytyczeniem rzeczywistych granic parceli i oznaczeniu ich znakami granicznymi […]

    Bartosz Antos
    Drogi

    Dojazd do działki – co musisz wiedzieć

    Zakup działki pod budowę domu to prawdziwe wyzwanie. Jedną z kluczowych spraw, którą trzeba koniecznie mieć na uwadze, jest dostęp do drogi oraz jej status. Wszelkie niedomówienia w tej kwestii mogą mieć poważne konsekwencje i zniweczyć plany o szybkim rozpoczęciu budowy. Otrzymanie pozwolenia na budowę na zakupionej działce zależy m.in. od jej dostępu do drogi […]

    Bartosz Antos
    Domki letniskowe

    Kiedy rozbiórka domku letniskowego jest nieunikniona?

    Budowa domu, własna działka budowlana w atrakcyjnym miejscu, prywatny domek letniskowy w dobrej lokalizacji lub inwestycja w domki pod wynajem – spełnienie każdego z tych marzeń pociąga za sobą obowiązek zdobycia podstawowej wiedzy z zakresu nieruchomości. Z tego artykułu dowiesz się jakie przesłanki powinny uświadomić kupującym, że nabywany przez nich domek letniskowy może zostać objęty […]

    Bartosz Antos
    back to top