PRZEJDŹ DO SAVEINVEST.PL

Kto otrzyma odszkodowanie za zarezerwowane grunty?

Robert Tomaszewski
5 października 2015
Plan zagospodarowania przestrzennego
Działki

Trybunał Konstytucyjny zadecydował, że właściciele działek zarezerwowanych pod inwestycje publiczne doczekają się w końcu przysługującego im z tego tytułu odszkodowania. Rekompensatę otrzymają jednak tylko ci właściciele, którzy ze względu na wywłaszczenie planistyczne nie byli w stanie na swojej nieruchomości nic wybudować.

Odszkodowanie dla właścicieli nieruchomości

Zgodnie z orzecznictwem wydanym przez Trybunał Konstytucyjny z dnia 18 grudnia 2014 r. (sygnatura akt: K 50/13) właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, które zakwalifikowano w starych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jako tereny przeznaczone pod inwestycje publiczne, mogą liczyć na otrzymanie odszkodowania z tego tytułu. Wniosek, podważający konstytucyjność art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r., wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego za sprawą rzecznika praw obywatelskich.

Grunty, których nie obejmuje opieka prawna

Sprzeciw wobec tego uregulowania argumentowano niekonstytucyjnym charakterem działań, które niwelują gwarancję ochrony praw własności. W wyniku tego, naruszono ustawę zasadniczą – niemożliwe staje się bowiem uzyskanie odszkodowań za wieloletnie „zamrażanie” gruntów pod inwestycje publiczne. Zgodnie bowiem z tym przepisem właściciel nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję publiczną ma co prawda prawo do ubiegania się o wykup, zamianę lub o odszkodowanie ze działkę, jeśli nie może wykonywać w jej obrębie posiadanego prawa własności nieruchomości, czyli nie może korzystać z niej w dotychczasowy sposób. Jednak takie rozwiązanie w praktyce okazało się niezwykle problematyczne. Zastosowanie tego przepisu nie obejmuje bowiem właścicieli, których nieruchomości były zarezerwowane od kilkudziesięciu lat. Według prawa plany uchwalone przed rokiem 1994 nie przewidują takich uprawnień. W efekcie właścicieli takich nieruchomości pozostawiono bez opieki prawnej, z gruntem, którego nie mogli w żaden sposób eksploatować.

Działki rolne

Trybunał Konstytucyjny przychylił się do opinii rzecznika. We wspomnianym wyroku jasno wykazał, że art. 36 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma niekonstytucyjny charakter. A to ze względu na pozbawienie właścicieli możliwości zgłaszania roszczeń, zarówno dla nieruchomości, które zamrożono w planach obowiązujących przed 31 grudnia 1994 r., jak również po wprowadzeniu znowelizowanych przepisów, a więc po 11 lipca 2003 r.

Rekompensaty za wieloletnie rezerwacje gruntów w MPZP

Jednak Trybunał jasno zaznaczył, że nie wszystkim właścicielom zarezerwowanych nieruchomości miałyby przysługiwać odszkodowania z tytułu wywłaszczenia planistycznego. W przygotowanych dla Sejmu wytycznych poinformował, jak jego zdaniem powinna wyglądać procedura przyznawania rekompensat za wieloletnie rezerwacje gruntów w miejscowych planach. Zdaniem organu zadośćuczynienie winni otrzymać jedynie „najbardziej pokrzywdzeni właściciele”. Za takich uznani mogą zostać tylko ci, którzy w przeszłości występowali o uzyskanie pozwolenia na budowę. Lub też o uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy jednak żadnej z tych decyzji administracyjnych nie uzyskali. A to ze względu na nałożone na ich nieruchomość ograniczenie wynikające z ustaleń planu miejscowego. Przykładowo nie dostali pozwolenia, ponieważ w planie nieruchomość nadal widniała jako przeznaczona pod budowę linii przesyłowej.

Grunty

Rezerwacja gruntu, co podkreśla Trybunał, musi być długotrwała, aby mogło zaistnieć roszczenie do uzyskania odszkodowania. W konsekwencji nie mogą występować o nie osoby, które nabyły nieruchomość po 31 grudnia 1995 r. Zdaniem Trybunału osoby, które kupiły grunt po tej dacie, wiedziały o jego przeznaczeniu pod inwestycję publiczną. A nabyły go tylko ze względu na znacznie niższą cenę rynkową – wyjaśnia Robert Tomaszewski z portalu www.saveinvest.pl. Tacy nabywcy wiedzieli lub też powinni wiedzieć o występowaniu licznych ograniczeń co do możliwości eksploatacji lub zabudowy gruntu. Często jednak do zakupu zachęcała ich zaniżona cena nieruchomości.

Robert Tomaszewski

Prezes Zarządu

Podobał Ci się artykuł?

Bądź na bieżąco i zapisz się do newslettera








    Zaznacz zgody po zapoznaniu się z obowiązkiem informacyjnym zawierającym zasady i cele przetwarzania danych przez Saveinvest S.A:

    * Pole obowiązkowe

    zdjęcie
    ekspert-ico

    Przeczytaj także

    Budowa
    Drzewa

    Kiedy i jak blisko lasu można wybudować dom?

    Działka budowlana w pobliżu lasu to spełnienie marzeń wielu osób. Działka zlokalizowana w takim miejscu gwarantuje ciszę, spokój i dodatkowe atrakcje. Budowa domu jednorodzinnego w pobliżu lasu możliwa jest jednak tylko pod pewnymi warunkami. Kiedy? Na to pytanie odpowiada Bartłomiej Kuźniar – Koordynator Projektów Inwestycyjnych w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Czym […]

    Bartłomiej Kuzniar
    Inwestycje w nieruchomości
    Nieruchomości

    Kupujemy działki rolne – jakie dokumenty będą nam potrzebne?

    Nabycie działki rolnej wraz z kolejnymi zmianami obowiązujących w tym zakresie przepisów jest w zasadzie coraz prostsze. Stopniowo dochodzi do otwarcia rynku nieruchomości rolnych na podmioty niebędące rolnikami. To dobra informacja dla inwestorów, którzy mają różne pomysły na wykorzystanie tych gruntów. Wciąż jednak trzeba pamiętać o tym, że istnieją pewne konieczne do przebrnięcia formalności. Należy […]

    Bartosz Antos
    Podatki

    Wszystko, co powinniśmy wiedzieć o dokumentacji podatkowej cen transferowych

    W jakich okolicznościach podatnicy zobowiązani będą do przedłożenia dokumentacji cen transferowych? Z czym wiąże się sankcyjna stawka podatku? Jaką dokumentację potwierdzająca cenę transferową organy podatkowe uznają za odpowiednią? Czym są ceny transferowe Ceny, po których dane przedsiębiorstwo przekazuje towary oraz dobra niematerialne, bądź świadczy usługi podmiotom powiązanym kapitałowo, osobowo lub rodzinnie nazywa się cenami transferowymi. […]

    Bartosz Antos
    Budowa

    Ułatwienia i kłopoty z rejestrem pozwoleń na budowę i zgłoszeń

    Czym jest rejestr pozwoleń na budowę i zgłoszeń? Jakie ułatwienia związane z procedurą budowlaną wprowadziło jego uruchomienie? Gdzie dla inwestorów i gmin pojawiają się kłopoty? RDWZ W związku z nowelizacją prawa budowlanego 1 stycznia 2016 r. uruchomiono ogólnodostępny internetowy centralny Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń w sprawach budowlanych, w skrócie RWDZ. Jest to nowa wersja […]

    Robert Tomaszewski
    Inwestycje w nieruchomości
    Najem
    Nieruchomości

    Zepsuty piekarnik w wynajmowanym mieszkaniu – kto powinien go naprawić? Prawo a wynajem nieruchomości

    Niedziałające sprzęty to częsty przedmiot sporu pomiędzy najemcami a wynajmującymi. Najczęściej jedni i drudzy nie wiedzą, kto tak naprawdę powinien odpowiadać za zepsuty piekarnik, telewizor albo pralkę. Jak sobie poradzić z tym problemem? Na to pytanie odpowiada Bartosz Antos – Dyrektor ds. Nieruchomości w firmie Saveinvest Sp. z o.o. – portal www.saveinvest.pl. Wynajem nieruchomości – […]

    Bartosz Antos
    Nieruchomości

    Rozgraniczenie i wytyczenie granic działki

    Często się zdarza, że kupno gruntów, w tym zakup działki wiąże się z koniecznością ich rozgraniczenia z sąsiadującymi parcelami. Rozgraniczenia należy dokonać, jeżeli do tej pory nie wytyczono granic działek bądź toczy się spór pomiędzy właścicielami nieruchomości. Kto może wystąpić o wytyczenie granic? Procedurę związaną z wytyczeniem rzeczywistych granic parceli i oznaczeniu ich znakami granicznymi […]

    Bartosz Antos
    Drogi

    Dojazd do działki – co musisz wiedzieć

    Zakup działki pod budowę domu to prawdziwe wyzwanie. Jedną z kluczowych spraw, którą trzeba koniecznie mieć na uwadze, jest dostęp do drogi oraz jej status. Wszelkie niedomówienia w tej kwestii mogą mieć poważne konsekwencje i zniweczyć plany o szybkim rozpoczęciu budowy. Otrzymanie pozwolenia na budowę na zakupionej działce zależy m.in. od jej dostępu do drogi […]

    Bartosz Antos
    Domki letniskowe

    Kiedy rozbiórka domku letniskowego jest nieunikniona?

    Budowa domu, własna działka budowlana w atrakcyjnym miejscu, prywatny domek letniskowy w dobrej lokalizacji lub inwestycja w domki pod wynajem – spełnienie każdego z tych marzeń pociąga za sobą obowiązek zdobycia podstawowej wiedzy z zakresu nieruchomości. Z tego artykułu dowiesz się jakie przesłanki powinny uświadomić kupującym, że nabywany przez nich domek letniskowy może zostać objęty […]

    Bartosz Antos
    back to top